— У сітуацыі з Крымам Расія акупавала чужую тэрыторыю, а потым анексавала яе. У сітуацыі з Венесуэлай — амерыканцы праз такое ж незаконнае ўварванне выкралі Мадура і вывезлі яго ў ЗША. Так што яшчэ раз: з пункту гледжання неправамернасці тут няма ніякай розніцы — і там, і там быў парушаны прынцып неўмяшання. І там, і там была ўжытая сіла незаконна.
Камусьці гісторыя з Крымам можа падацца больш несправядлівай, таму што мы разглядаем яе як агрэсію з боку Расіі ў дачыненні да мірнай Украіны. Дрэннага дыктатара Мадура выкралі нібыта дэмакратычныя амерыканцы, у дэмакратычнасці якіх ужо, праўда, пачынаюць узнікаць сумневы. Вось вам і розніца, якая, праўда, ніяк не ўплывае на прававую ацэнку сітуацыі. Таму што права — для ўсіх аднолькавае. Падставы, якія выказваюць амерыканцы, не з'яўляюцца прававымі, я ўжо не кажу пра сапраўдныя мэты, якія яны прыкрываюць нібыта клопатам пра народ Венесуэлы — але гэта ўжо такі палітычны аналіз. Зразумела, гэта не першыя іх такія паводзіны, але раней яны лічылі неабходным прад'яўляць больш адэкватныя аргументы. Такая змена звязана менавіта з асобай Трампа.
Паводле амерыканскага заканадаўства, любыя падобныя аперацыі могуць адбывацца толькі з дазволу або пры апавяшчэнні Кангрэса. Чаму дазвол не быў запытаны? Дзяржсакратар Марка Рубіё тлумачыць гэта тым, што ваеннага ўварвання не здарылася — проста аперацыя па забеспячэнні правапарадку. Такая трактоўка вельмі нагадвае тое, як Пуцін патлумачыў пачатак поўнамаштабнага ўварвання ва Украіну "спецыяльнай ваеннай аперацыяй".
Таму ў фактуры розніца ёсць, а ў неправамернасці — няма. Прычым мы нават не можам сцвярджаць, што дыктатура звергнутая: мы не ведаем, што будзе адбывацца далей, сітуацыя ў Венесуэле вельмі складаная, і пакуль адзіны зафіксаваны вынік — гэта фізічнае адабранне канкрэтнага дыктатара з тэрыторыі ўласнай дзяржавы. Ужо з'явілася інфармацыя пра рэпрэсіі супраць прыхільнікаў аперацыі ЗША. Гэта, у тым ліку частка наступстваў для канкрэтных людзей той безадказнасці, якая суправаджае ўсё гэта дзейства.
Больш за тое, калі паглядзець на далейшую рыторыку Трампа, ён пачынае пагражаць новай уладзе: у прыватнасці віцэ-презідэнтцы, а таксама ў цэлым будучаму кіраўніцтву краіны. Ён наўпрост кажа, што калі яны будуць незгаворлівымі, з імі здарыцца тое ж самае, што і з Мадура, пагражае новымі ўдарамі. Гэта абсалютна непрымальныя і, зразумела, таксама неправамерныя паводзіны.
Яны ніякім чынам не сведчаць ні пра павагу да народа Венесуэлы, ні пра павагу да новага ўрада — нават таго, якое ЗША, магчыма, хацелі б там бачыць. Гэта дэманстратыўная непавага да дзяржавы і яго народа.
Далей, вядома, можна паглыбляцца ў палітычны аналіз — мяркую, калегі-палітаглядальнікі гэтым зоймуцца. Хоць у цэлым мэты цяперашняй амерыканскай адміністрацыі не з'яўляюцца сакрэтам: асноўная логіка іх дзеянняў — гэта хуткія, гучныя перамогі. Сітуацыя ў Венесуэле проста аказалася зручнай для дасягнення такога выніку. Нават калі дапусціць, што гаворка вялася пра садзейнічанне дэмакратычнага транзіту, па-першае, ніякага транзіту мы пакуль не бачым, а па-другое, адабранне дыктатара само па сабе не з'яўляецца дэмакратычным ператварэннем.
