Беларуска напісала інструкцыю, як у Польшчы адкрыць базавы банкаўскі рахунак

Палітвязні, дэпартаваныя з Беларусі, у Польшчы сутыкаюцца з немагчымасцю атрымаць у банку картку. Аднак у краіне дзейнічае гарантаванае законам права на бясплатны базавы банкаўскі рахунак. Беларуская валанцёрка, якая дапамагае былым палітвязням, вырашыла разабрацца ў гэтым пытанні. Яна падрыхтавала падрабязны гайд, у якім сабрала правілы банкаў, спасылкі на заканадаўства Еўрапейскага саюза і Польшчы, а таксама тлумачэнні ад палітыкаў і чыноўнікаў.

Цяпер з гэтым гайдам беларусы ходзяць па банках і з пераменным поспехам спрабуюць адкрыць картку. Дзесьці ўдаецца пераадолець супраціў сістэмы, а дзесьці супрацоўнікі не хочуць выконваць закон, спасылаючыся на санкцыі.

Валанцёрка сцвярджае, што пры настойлівасці адкрыць рахунак магчыма. Галоўнае — аргументавана даводзіць супрацоўнікам фінансавай установы свае правы.

Які пакет дакументаў павінен быць на руках

Дакумент, які сведчыць асобу. Паколькі многіх беларусаў дэпартавалі без пашпарта, пры падачы на статус уцекача ім выдаюць TZTC — часовае пасведчанне асобы іншаземца. Гэта першы дакумент, знаёмы многім, так званая "зялёная кніжачка". Банк абавязаны яго прыняць.

Таксама неабходны meldunek — пацвярджэнне месца жыхарства ў Польшчы.

І бланк PESEL — пацвярджэнне прысваення ідэнтыфікацыйнага нумара.

Аднак існуе праблема: тэрмін дзеяння "зялёнай кніжачкі" складае ўсяго тры месяцы. У банку могуць спаслацца на тое, што дакумент, які сведчыць асобу, павінен мець тэрмін дзеяння не меншы як два месяцы да яго заканчэння.

У такім выпадку можна дачакацца атрымання часовага пластыкавага пасведчання, якое выдаецца ўжо на шэсць месяцаў. Па законе банк абавязаны яго прыняць.

Вядома, што ў банках Santander і Alior на запыты беларусаў пра адкрыццё базавага рахунку пацвердзілі магчымасць яго адкрыцця з указанымі вышэй дакументамі.

Што такое "базавы плацежны рахунак"

У Польшчы кожнаму чалавеку, які законна знаходзіцца на тэрыторыі краіны, гарантавана права на адкрыццё так званага базавага плацежнага рахунку — Podstawowy rachunek płatniczy (PRP). Гэта права замацавана ў заканадаўстве ЕС і непасрэдна рэалізавана ў польскім праве.

PRP быў уведзены як элемент фінансавай інклюзіі — каб базавыя банкаўскія паслугі былі даступныя нават тым, хто з розных прычын не можа адкрыць звычайны рахунак.

Важна: адкрыццё такога рахунку не з’яўляецца добрай воляй банка — пры выкананні ўмоў крэдытная ўстанова абавязана яго адкрыць.

Базавы плацежны рахунак уключае мінімальны, але дастатковы набор паслуг: вядзенне рахунку, дэбетавая картка, безнаяўныя пераводы і плацяжы ў злотых і ў межах ЕС. У рамках устаноўленых законам лімітаў гэтыя паслугі прадастаўляюцца без камісіі. Пры гэтым рахунак не прадугледжвае крэдытаў, авердрафту ці іншых фінансавых прадуктаў.

Хто мае права адкрыць такі рахунак і якія дакументы для гэтага патрэбны

Паводле польскага закона аб плацежных паслугах і дырэктывы ЕС 2014/92/UE права на PRP мае фізічная асоба, якая:

• законна знаходзіцца ў Польшчы;

• не мае іншага плацежнага рахунку ў польскім банку;

• падала заяву менавіта на podstawowy rachunek płatniczy.

Грамадзянства, наяўнасць карты побыту, PESEL, працы ці даходу не з’яўляюцца абавязковымі ўмовамі. Гэта наўпрост указана ў законе: адмова на такіх падставах лічыцца незаконнай.

У якіх выпадках банк можа адмовіць у адкрыцці рахунку

Банк можа адмовіць у адкрыцці PRP толькі ў строга акрэсленых выпадках. Законнымі падставамі з’яўляюцца:

• наяўнасць у заяўніка іншага плацежнага рахунку ў Польшчы;

• немагчымасць ідэнтыфікаваць кліента;

• абгрунтаваныя падазрэнні ў адмыванні грошай або фінансаванні тэрарызму;

• падача лжывых або падробленых даных.

Пры гэтым спасылкі на ўнутраныя правілы банка, адмова адкрываць PRP у прынцыпе або навязванне платнага рахунку супярэчаць закону.

Працэдура адкрыцця PRP максімальна спрошчаная. Банк мае права патрабаваць толькі дакументы, неабходныя для сведчання асобы і пацвярджэння законнага знаходжання ў краіне, а таксама заяву аб адсутнасці іншага рахунку.

Дадатковыя патрабаванні законам не прадугледжаны.

PRP абавязаны прапаноўваць усе буйныя банкі, якія працуюць у Польшчы, у тым ліку PKO BP, Pekao, mBank, Santander, ING, Millennium, Alior, BNP Paribas і Credit Agricole.

З інструкцыяй можна азнаёміцца тут.