Калі супольны шпацыр ператвараецца ў масавае мерапрыемства?
Ці была акцыя 15 чэрвеня палітычнай? І ці была яна ўвогуле арганізаванай акцыяй? На пытанні Еўрарадыё адказала міліцыя і арганізатары вулічнага пратэсту.
Другая акцыя “маўклівага пратэсту” выклікала актыўнае супрацьдзеянне ўладаў. Нягледзячы на адсутнасць лозунгаў і бел-чырвона-белых сцягоў, праваахоўнікі палічылі акцыю палітычнай. Тое, што “маўклівы пратэст” — гэта арганізаванае несанкцыянаванае мерапрыемства, было вядома ячшэ да пачатку акцыі, распавядае кіраўнік прэс-службы ГУУС Мінгарвыканкама Аляксандр Ластоўскі:
“Давайце шчыра: людзей праз інтэрнэт заклікалі збірацца на плошчах. У прыватнасці, на Кастрычніцкай плошчы — адной з трох у Мінску, дзе масавыя мерапрыемствы ўвогуле забароненыя. Да таго ж, вы паглядзіце, што арганізатары акцыі пішуць! Гэта ў інтэрнэце называецца рэвалюцыяй! Яны пішуць, куды прыходзіць, а якой гадзіне, што рабіць, што не рабіць. Гэта, на маю думку, відавочна: ніякіх апраўданняў (маўляў, нешта разлічана на мірныя акцыі, мірны пратэст) тут не можа быць. Калі чалавек хоча выканаць працэдуру — ён зробіць усё паводле закону. А калі хоча зрабіць правакацыю — зробіць правакацыю”.
"Рэпетыцыя парада" на Кастрычніцкай плошчы, агароджанай турнікетамі. Мінск, 15 чэрвеня.
Прапанова прасіць дазволу на “рэвалюцыю” выглядае даволі дзіўна. Але ці сапраўды арганізатары “маўклівага пратэсту” хацелі арганізаваць рэвалюцыю? Гэтае пытанне Еўрарадыё задало стваральніку суполкі “ВКонтакте” пад назвай “Рэвалюцыя праз сацыяльныя сеткі” Вячаславу Дзіянаву.
“Паўсюль напісана: калі вы супраць Аляксандра Рыгоравіча Лукашэнкі і хочаце, каб ён сышоў — выходзьце на галоўную плошчу сваёй краіны. Паўсюль гэта падкрэслена і напісана. Актыўны пратэст супраць рэжыма Лукашэнкі. Яны самі мусяць вырашыць, баяцца ім ці не — вось і ўсё, што мы хочам сказаць уладам”.
За тыдзень колькасць удзельнікаў маўклівага пратэсту паболела ў некалькі разоў. 15 чэрвеня да яе далучыліся і вядомыя апазіцыйныя лідары: ля Кастрычніцкай плошчы з’явіўся Уладзімір Някляеў.
Ці не было гэта спробай скарыстацца працай, якую правялі ў сацыяльных сетках актывісты “Руху будучыні”, каб набраць дадатковыя ачкі?
“Нам патрэбныя ўсе, — кажа Вячаслаў Дзіянаў. — Адзіная нашая ўмова — гэта каб акцыя праходзіла па распрацаваных сцэнарах. А патрэбныя ўсе”.
Гэты самы сцэнар і стаў асноўнай прычынай, паводле якой улады палічылі людзей, якія выйшлі на плошчы беларускіх гарадоў без аніякай сімволікі і транспарантаў, удзельнікамі масавага мерапрыемства.
“Калі б гэтыя так званыя масавыя акцыі, рэвалюцыі, маўклівыя пратэсты — назавем як заўгодна — калі б яны так і засталіся ў інтэрнэце — я думаю, пытанняў бы не было. Але арганізатары сваёй актыўнасцю ў віртуальным свеце заклікаюць да рэальных падзеяў. Гэта ўжо тэрыторыя беларускага заканадаўства. Таму мы кажам пра правапарушэнне. Заўважу, не пра злачынства — а пра правапарушэнне”, — каментуе Аляксандр Ластоўскі.
Людзі ў цывільным падыйшлі "паразмаўляць" з кіроўцам аўтамабіля, які гучна сігналіў у падтрымку ўдзельнікаў акцыі "маўклівага пратэсту". Праз хвіліну ў яго пачаліся праблемы з ДАІ.
Наступная акцыя маўклівага пратэсту адбудзецца праз тыдзень. Як яна пройдзе і чым скончыцца — здагадацца нескладана. Паводле Вячаслава Дзіянава, арганізатары акцыяў спыняцца на дасягнутым не збіраюцца.
“На наступны раз мы распрацуем больш сцэнараў правядзення акцыі вакол Кастрычніцкай плошчы. Няхай перакрываюць увесь цэнтр горада, калі хочуць”.