Каб купіць кватэру ў крэдыт, трэба мець заробак у 12 мільёнаў!

Беларускія банкі істотна падвысілі працэнтныя стаўкі па крэдытах. Шмат дзе кошт крэдытаў на фінансаванне нерухомасці пераадолеў псіхалагічны бар’ер у 30% гадавых. А стаўкі па спажывецкіх крэдытах узняліся да 35% за год! І нават на такіх умовах крэдыт узяць не так-то проста. Карэспандэнт Еўрарадыё на ўласных кішэнях адчуў, што такое зараз крэдыт па-беларуску.

Найперш іду ў “Белаграпрамбанк”: ён бліжэй за ўсё да рэдакцыі. Кансультант па крэдытах занятая цікавай справай: закрэслівае на рэкламных улётках старыя працэнтныя стаўкі і піша новыя, большыя.

“Па крэдыты ідуць, але мала. Нашмат менш, чым 4-5 месяцаў таму, — распавядае яна. — У асноўным, бяруць спажывецкія крэдыты. Самыя папулярныя сумы — ад 3 да 4 мільёнаў рублёў”.

З 21 жніўня такі крэдыт каштуе 33%. Паводле слоў супрацоўніцы банка, людзі, якія ўсё ж вырашаюцца ўзяць спажывецкія крэдыты, спадзяюцца на хуткую дэвальвацыю, якая з’есць гэты шалёны адсотак. Ці, прынамсі, яго частку.

Як спажывецкія, так і будаўнічыя крэдыты прывязаныя да стаўкі рэфінансавання. З 17 жніўня яна складае 22%. Да гэтай лічбы банкі прыбаўляюць ад 8 да 10 працэнтаў — і атрымліваюць кошт крэдыта. Танней — толькі ільготныя крэдыты.

Падаражэлі грошы і ў “Беларусбанку”.

“Вось, змяніліся працэнтныя стаўкі, — распавядаюць ў адным з аддзяленняў. — На спажывецкія патрэбы зараз 35%, а раней было 29% і 28%”.

Падраслі і стаўкі па крэдытах на будаўніцтва і пакупку кватэры:

“На жыллё было 22%. Вось: для тых, каму нестае жылля, раней было 22%, а зараз — 27%”.

Крэдыт на фінансаванне нерухомасці ў “Беларусбанку” цяпер каштуе 33% і даецца на тэрмін да 15 гадоў. Гэта значыць, што за першы год чалавек верне банку прыкладна траціну крэдыта, а за 3 гады пакладзе ў касу амаль усю суму, якую пазычаў.

У суседняй Смаленскай вобласці крэдыт “Ашчаднага банка” на фінансаванне нерухомасці можна ўзяць пад 11,05-14%. Гэта больш як у два разы танней за беларускія крэдыты! Амаль тое самае са спажывецкім крэдытам пад паручальніцтва фізічных асобаў, які каштуе да 19% гадавых.

Канстатуюць падаражэнне крэдытаў на нерухомасць і ў “Белаграпрамбанку”:

“Глядзіце: калі працэнтная стаўка за год — 31-33%, дык ужо за тры гады вы выплачваеце поўны кошт”.

Па крэдыце ў 280 мільёнаў рублёў, узятым на 20 гадоў, чалавек заплаціць больш за 900 мільёнаў працэнтаў. Гэта ў тры разы больш, чым ён пазычыў у банка. Што праўда, тэрмін, на які выдаецца крэдыт, можна зменшыць…

“…калі чалавеку дазваляе яго заробак, — працягвае супрацоўніца “Белаграпрамбанку”. — Бо сума і тэрмін крэдыта разлічваюцца, зыходзячы з яго заробку. Мы разлічваем крэдыт на 280 мільёнаў. Атрымліваецца, што, каб узяць яго на 20 гадоў, заробак мусіць быць у раёне 12 мільёнаў!”

Чым меншы тэрмін вяртання крэдыта, тым большы штомесячны плацёж і, адпаведна, тым большы ў чалавека мусіць быць заробак. Але пры сярэднім прыбытку ў 1 мільён 700 тысяч лічба ў 12 мільёнаў выглядае крыху фантастычна!

“У банку насамрэч могуць запатрабаваць такі заробак, — распавяла Еўрарадыё супрацоўніца фінансавага сэрвісу benefit.by Алеся. — Але справа ў тым, што ў крэдытах на жыллё ўлічваецца яшчэ сукупны прыбытак бліжэйшых сваякоў. Гэта дазваляюць многія банкі. А да бліжэйшых сваякоў належаць муж, жонка, іх дзеці, якія працуюць, бацькі (калі яны не пенсійнага ўзросту), а ў некаторых банках яшчэ і родныя браты і сёстры”.

Сярэднемесячны плацёж па крэдыце пры гэтым можа скласці і 3, і 5 мільёнаў рублёў. У прынцыпе, ён можа ў некалькі разоў перавысіць заробак чалавека, які ўзяў крэдыт. Але Алеся з benefit.by мяркуе, што ў такім выпадку банк адмовіць просьбіту ў грошах.

“У банках добра разумеюць, што звычайна крэдыты выплачваюцца з сукупнага прыбытку жонкі і мужа. Ці проста таго чалавека, які пазычае грошы. Таму банк таксама пралічвае, ці зможа чалавек выплачваць крэдыт. І, натуральна, можа зменшыць суму пазыкі ці ўвогуле адмовіць”.