Расія ўпершыню з канца 2024 года ўжыла "Арэшнік". Гэта спроба запалохаць Захад?

10/01/2026 - 10:09

Пуцін накіроўвае папярэджанне Украіне і Захаду з дапамогай гіпергукавой зброі

Пуцін накіроўвае папярэджанне Украіне і Захаду з дапамогай гіпергукавой зброі / Getty Images

У ноч на 9 студзеня Расія нанесла ўдар па Заходняй Украіне гіпергукавой ракетай "Арэшнік". Апытаныя агенцтвам Reuters эксперты лічаць, што гэтым крокам Уладзімір Пуцін імкнецца запалохаць Украіну і пасылае сігнал Еўропе і ЗША пра ваенную магутнасць Расіі ў крытычны момант перамоваў аб спыненні вайны.

Жорсткі ўдар адбыўся пасля тыдня няўдач для Расіі. 3 студзеня спецпадраздзяленні ЗША затрымалі Нікаласа Мадура — блізкага саюзніка Пуціна. Пасля гэтага адбыліся захопы нафтавых танкераў пад расійскім сцягам у паўночнай частцы Атлантыкі.

Вялікабрытанія і Францыя абвясцілі пра планы накіраваць войскі ва Украіну ў выпадку спынення агню.

Герхард Мангот, спецыяліст па Расіі з Інсбрукскага ўніверсітэта (Аўстрыя), заявіў, што Масква была "асабліва раз’юшаная" магчымымі планамі размяшчэння войскаў еўрапейскіх саюзнікаў Кіева. Паводле яго слоў, ужыванне "Арэшніка" варта разглядаць менавіта ў гэтым кантэксце.

"Гэта сігнал Злучаным Штатам і еўрапейцам пра ваенныя магчымасці расійскай арміі", — сказаў Мангот у каментары Reuters.

Эксперт скептычна паставіўся да афіцыйнай заявы Міністэрства абароны Расіі, нібыта запуск "Арэшніка" стаў адказам на ўкраінскую атаку беспілотнікам адной з рэзідэнцый Пуціна ў паўночнай частцы Наўгародскай вобласці ў канцы мінулага месяца. Украіна адмаўляе факт такой атакі, абвінавачваючы Маскву ў хлусні з мэтай сарваць мірныя перамовы.

Аўстралійскі вайсковы эксперт Мік Райан звязаў ужыванне гэтай зброі з нядаўнімі праваламі Расіі, у прыватнасці ў Венесуэле.

Паводле яго слоў, мэта заключалася ў тым, "каб прадэманстраваць, што Расія застаецца сусветнай дзяржавай з ядзернай зброяй. У гэтым сэнсе гэта псіхалагічная зброя — інструмент кагнітыўнай вайны Пуціна супраць Украіны і Захаду, а не сродак масавага фізічнага знішчэння".

Масква імкнулася данесці, што "да Расіі трэба ставіцца сур’ёзна, улічваючы яе ваенны арсенал, і што еўрапейцы і Трамп павінны вярнуцца хаця б да мінімальнай павагі да расійскай пазіцыі на перамовах".

"Падаецца, што на гэтым этапе Расія выкарыстоўвае “Арэшнік” у сігнальных мэтах, таму разбурэнне не абавязкова з’яўляецца галоўнай задачай", — заявіў Reuters Павел Падвіг, дырэктар праекта "Расійскія ядзерныя сілы".

"Хутчэй за ўсё, гэта агульны сігнал гатоўнасці да эскалацыі. Думаю, Захад успрыме гэта менавіта так", — дадаў ён.

Рэакцыя Захаду на ўдар, нанесены прыкладна за 60 кіламетраў ад украінскай мяжы з Польшчай — краінай NATO, — была хуткай.

Лідары Вялікабрытаніі, Францыі і Германіі назвалі яго "эскалацыйным і непрымальным".

Кіраўніца знешнепалітычнага ведамства ЕС Кая Калас заявіла, што гэта "відавочная эскалацыя супраць Украіны і папярэджанне Еўропе і Злучаным Штатам".