Кошты ў імпарцёраў такія, каб нічога не набывалі. А людзі ўсё роўна бяруць!
Сяргей Чалы лічыць, што якраз зараз прыйшоў час мяняць рублі на долары. А Міхаіл Залескі замест дарагіх тэлевізараў раіць набываць кнігі.
Беларусь чарговы раз заблыталася ў крызісе. Што зараз лепш рабіць: спяшацца набываць за рублі тэхніку ці стаяць у чэргах да пунктаў абмена валют — Еўрарадыё запыталася ў эканаміста Міхаіла Залескага і незалежнага аналітыка Сяргея Чалага.
“Не трэба наступаць на тыя ж граблі, што і пасля дэвальвацыі, 2 студзеня 2009 года, — раіць Сяргей Чалы. — Людзі забыліся, што хаця кошты на тавары і вырастуць, пры гэтым упадзе попыт. І знайсці пакупніка на тэлевізары і лядоўні, якія яны набываюць сёння, будзе няпроста”.
Да таго ж, шмат хто з імпарцёраў выставіў на сваю прадукцыю завышаныя кошты, у якія былі ўкладзеныя ўсе магчымыя рызыкі і дэвальвацыйныя чаканні.
“То бок не проста попыт упадзе праз тое, што прыбыткі беларусаў робяцца прапарцыйна меншыя. Існуе рызыка, што імпарцёры зараз выстаўляюць такія кошты, каб іх тавары пакуль папросту не пакупалі. А насельніцтва па гэтых коштах бярэ і набывае”, — дадае Сяргей Чалы.
Затое эксперт мяркуе, што якраз зараз прыйшоў час мяняць рублі на долары. Маўляў, сёння мы маем найменшую верагоднасць таго, што курс валюты папаўзе ўніз. Праўда, і рэзкага скачка курсаў, на якім можна было б выйграць, таксама не чакаецца. Калі ўлады ізноў не пачнуць прымаць папулісцкія рашэнні:
Сяргей Чалы: “Ужо чуваць галасы, якія заклікаюць правесці індэксацыю даходаў насельніцтва з улікам роста коштаў, выкліканага ажыятажам на валютным рынку. Гэта будзе ў чыстым выглядзе вяртанне ў 1990-я, калі кошты ганяліся за заробкамі, а заробкі — за коштамі. Любая індэксацыя прыбыткаў зараз шкодная, бо калі прыбыткі беларусаў вырастуць — курс вырасце прапарцыянальна ім”.
Сяргей Чалы лічыць, што 6200-6500 за долар — гэта і ёсць той самы роўнаўзважаны курс, усталявання якога ўсе чакалі.
Эканаміст Міхаіл Залескі займае філасофскую пазіцыю да крызіса. Маўляў, у выніку ўсіх эканамічных страсенняў беларусы застануцца прыкладна з тым, што мелі да таго. І гэта значыць, што лішнімі рухамі сваё становішча можна толькі пагоршыць.
“Сярэднім беларусам з’яўляюся я, — кажа Еўрарадыё Міхаіл Залескі. — Я нікуды не хаджу і нічога не купляю акрамя таго, што я купляў год таму, 10 гадоў таму, 20 гадоў таму. Тое самае рэкамендую рабіць і ўсім астатнім”.
Замест таго, каб сёння набываць дарагія тэлевізары, адмыслоўца раіць пайсці ў кніжную краму: “Галава будзе чысцейшая”. Міхаіл Антонавіч упэўнены: заўтра беларусы дакладна будуць жыць горш, чым сёння, а паслязаўтра — горш, чым заўтра. І гэта цалкам вытлумачальна:
“Заробак прыходзіць у поўную адпаведнасць з прадукцыйнасцю працы. А прадукцыйнасць працы адпавядае аб’ёму дададзеных вартасцяў, якія стварае народ. А дададзеныя вартасці ў нас атрымліваюцца адмоўныя, вось і ўсё, — кажа Міхаіл Залескі. — Не можа той, хто стаіць на дыбках, доўга здавацца высокім. Мусіць стаць на пятачкі... Вось і становімся. Станем, агледзімся, і будзем жыць далей. Бо кожны дзень падымаецца сонца, і дзеці просяць есці. Няма чаго мітусіцца”.