Ці ўдасца ўтрымаць інфляцыю ў Беларусі ў 2026 годзе? Меркаванне эканамісткі

— Інфляцыйны навес захоўваецца, сітуацыя ў аптовым і рознічным гандлі пагаршаецца, расце закрэдытаванасць прадпрыемстваў, — адзначае магістр эканомікі Аліса Рыжычэнка, адказваючы на пытанне, ці здольны ўрад Беларусі ў 2026 годзе ўтрымаць інфляцыю на ўзроўні 7%.

Яна нагадвае, што ў лістападзе 2025 года адбыўся істотны скачок інфляцыі — каля 9%.

— Асабліва моцна гэта закранула прадукты харчавання. Так, па пладаагародніннай прадукцыі інфляцыя па выніках лістапада склала амаль 13%.

У сувязі з гэтым улады зноў уключылі ў спіс тавараў з рэгуляванымі цэнамі памідоры, агуркі, а таксама шэраг іншых гародніны і садавіны. І менавіта дзякуючы гэтаму ў снежні ўдалося знізіць інфляцыю: рост цэн на пладаагароднінную прадукцыю скараціўся з 12,7% да 1,3%. Гэта істотна паўплывала на выніковыя гадавыя паказчыкі інфляцыі, — падкрэслівае Рыжычэнка.

Што будзе далей? Ці варта чакаць у 2026 годзе стабілізацыі цэн, ці яны працягнуць расці?

— Дзяржаўнае рэгуляванне цэн будуць паступова скасоўваць, але часткова. Мы ўжо бачылі, як гэта адбывалася летась. Улады пакідаюць за сабой інструмент аператыўнага ўплыву на тэмпы росту цэн — уключаючы пэўныя тавары ў спіс рэгуляваных або, наадварот, выключаючы іх з яго.

Такім чынам, на працягу года мы, хутчэй за ўсё, будзем назіраць істотны рост цэн на тавары, якія не ўваходзяць у спіс рэгуляваных, і вельмі абмежаваны рост — на тыя, што ў гэты спіс уключаныя.

Аднак пры гэтым існуе высокі рызыка дэфіцыту. Напрыклад, у крамах можа з’явіцца вельмі абмежаваны выбар бульбы, або да вясны яна будзе трапляць на паліцы ўжо сапсаванай, бо імпарт могуць абмежаваць, а павышаць цэны будзе нельга.

Што да інфляцыі на ўзроўні 7% у наступным годзе, як прагназуюць улады, то і тут вельмі складана сцвярджаць нешта напэўна. Усё будзе залежаць ад таго, на колькі тавараў распаўсюдзіцца рэгуляванне, як доўга яно будзе дзейнічаць, а таксама ад фінансавага стану рознічнага і аптовага гандлю, — адзначае эканамістка.